| Á Íslandi er siður að halda þorrablót
í febrúar. Þorrablót er veisla, þar sem
Íslendingar borða hefðbundinn íslenskan mat, drekka
brennivín, syngja íslensk lög, kveða vísur
og dansa gömlu dansana. Fyrstu þorrablótin voru haldin
í kaupstöðum á Íslandi á nítjándu
öld. Það var fólk, sem hafði flutt úr
sveitunum í kaupstaðina á Íslandi, sem hélt
þau. Líklega vildi fólkið fá að bragða
matinn, sem það borðaði heima í sveitinni og hitta
ættingjanna úr sveitinni. Þorrablótin voru síðan
haldin af átthagafélögum, sem vildu minnast heimabyggðarinnar
og sveitunganna. Íslendingar erlendis nota þorrablótin
til að halda upp á íslenska menningu og borða íslenskan
mat.
Þegar Ísland var dönsk nýlenda, var Íslendingum
bannað að nota salt. (Annars hefðu þeir getað saltað
fisk og selt til annarra landa. Þá hefðu þeir getað
grætt eigin peninga og orðið sjálfstæðir.)
En Íslendingar notuðu aðrar aðferðir við að
geyma mat. Maturinn var reyktur, þurrkaður, súrsaður
eða kæstur. Flestir þorramatsréttir eru gerðir
með þessum aðferðum.
Það er mjög sterk lykt af kæstri skötu og hákarli. Íslenskir stúdentar erlendis hengja stundum plastpoka út um gluggana sína. Í þeim er þorramaturinn og jólamaturinn. Það er ekki hægt að hafa hann innanhúss eða í kæliskápum í húsum, þar sem annað fólk en Íslendingar býr. Íslendingar borðuðu áður næstum því
allt af sauðkindinni. Vélindu voru fyllt með kjöti
og soðin og borðuð í sláturtíðinni
eða súrsuð og barkinn var líka borðaður
soðinn eða súrsaður. Íslendingum finnast svið
góð.
Með þorramatnum er borin fram rófustappa, kartöflujafningur og flatrúgbrauð með smjöri. Það er ekkert grænmeti borið fram með þorramat, það er ekki íslenskur matur. Íslendingafélagið í Amsterdam hélt einu sinni þorrablót og fékk hollenskan kokk til að framreiða matinn. Hann setti fram grænmeti með þorramatnum, og Íslendingunum þótti það hneyksli. Eina grænmetið ða þorrablótum er grænar baunir.
|
|
|
|
|
|
Á Íslandi eru stundum notuð gömul nöfn
á mánuðum:
|
| Vikudagar:
sunnudagur mánudagur þriðjudagur miðvikudagur fimmtudagur föstudagur laugardagur |
Weekdays:
sunday monday tuesday wednesday thursday friday saturday |
Orðalisti:
| aðferð = method
annarra landa = other countries annars = else auga = eye átthagafélag = heritage society áður = in old times á nokkurn hátt = in any way á þann hátt = in that way á sérstakan hátt = in a special way bannað = forbidden barki = larynx bein = bone bjór = beer bjúga = sausage blind = blind blóðmör = sausage of sheep´s stomachs filled with rye, raisins and sheeps blood (haggis?) borð = tables borða = eat borin fram = served bragð, bragða = taste, to taste brauð = bread brennivín = schnaps brjóta = break búið til = made búinn = finished býr = lives dansa = dance drekka = drink dýr = animals/ livestock dæmigert = typical ef til vill = maybe elda = cook eldhús = kitchen eldur = fire enn = still erlendis = abroad éta = eat fá = get ferðalag = trip, travel fiskflök = fillets of fish fjörusandur = seabord sand flatrúgbrauð = flat rye bread framreiða = prepare baked directly on the stove flestir = most flutt = moved fólk = people framleiða = produce fyllti = filled up færa fram = perform gat = hole gegnum = through geyma = preserve grafinn niður = buried græða = earn grænar baunir = green peas grænmeti = vegetables gömlu dansarnir = folk dances hafragrautur = porridge halda = celebrate halda upp á = celebrate/ honour hangikjöt = "hangmeat" (hanged mutton) harðfiskur = dried fish harmoníka = accordeon harmoníkuundirleikur = accomanied by accordeon hákarl = shark hefðbundinn = traditional hefðu ... getað= could have heimabyggð = home parish heimili = home hengja upp = hang up |
hey = hay
hefst = starts hitta = meet hlóðir = open stove hluta = parts hneyksli = scandal hollenskur = dutch hrútspungur = rams scrotum with testicles hungur = starvation hungursneyð = famine hvalspik = whale blubber hverjum = every innanhúss = indors Íslendingafélag = Icelandic society kaldasti = coldest kartöflur = potatoes kartöflujafningur = boiled potatoes with bechamel sauce kartöflumús = mashed potatoes kaupstaðir = towns kjammi = jawbone with cheek kjöt = meat kokkur = cook kveða = make verse kvikmyndahús = cinema kæliskápur = refrigerator kæstur = fermented lambakjöt = lamb mutton lax = salmon leiddur út = chaneled out leikþættir = short theatre plays léttur = light lifrarpylsa = sheep´s stomachs filled with liver sausage(haggis?) líka = also líklega = probably logsuðutæki = welding torch lundabaggi = roll of sheep´s fat belly muscles lykt = smell lög = songs matur = food matreiddur = cooked mál = meal málbein = speechbone mállaust = dumb, speechless mánuður = month menning = culture um miðjan aldur = middle aged mikið = much minnast = remember minnir á = reminds of mjólkursýra = sour milk, acidophilus nesti = travel rations, proviant nítjándu öld = nineteenth century nokkra = some nota = use nú á tímum = nowadays nýlenda = colony næringarríkur = nourishing oft = often orðið, verða = become ostur = cheese ómálga = dumb óætur = inedible peningar = money plastpoki = plastic bag poppkorn = pop corn rauðmagi = reykhús = smokehouse reyktur = smoked reykur = smoke reyna = try |
réttur = dish
rifinn = torn by hand rotna = rot rófa = turnip rófustappa = mashed turnips ræða = speech saddur = fed up salta = preserve with salt sauðkind = sheep selt = sold sérstaklega = specially siður = custom síðan = after that sjálfstæðir = independent sjoppa = candy store, small quick shop skata = skorsteinn = chimney skrýtið = strange slátur = food made of sheep´s intestines smjör = butter soðin = boiled skemmtiatriði = entertainment sláturtíð = shepp slaughtering period (october) smjör = butter steinbítur = stendur = lasts sterkt = strong storka = defy/ challenge/ strompur = chimney stundum = sometimes sultu/svelta = starve sumar = sommer sungið = sung súr = sour súrhvalur = sour whale blubber súrmeti = sour food súrsaður = preserved in milk acid sveitir = countryside sveitungar = local rural population svið = singed head of lamb sviðin = singed sælgæti = sweets, candy söngbækur = songbooks talið = considered to be tunga = tongue tunna = barrel ull = wool úr = from utanbókar = by heart útflutningur = export veisla = feast veislumatur = delicacy venjulega = usually vélinda = the food channel in the throat verkaður = processed viðbragð = reaction vinsæll = popular yfir veturinn = during the vinter ýsa = haddock þak = roof þaksperrur = roof beams þegar = when þjóðlög = folk songs þorrablót = vinter feast þorramatsréttur = traditional winter feast food þorskur = cod þurrkaður = wind dried ættingjar = relatives örlög = fate |
Öll réttindi áskilin. © Skrudda