Þorrablót
Á Íslandi er siður að halda þorrablót í febrúar. Þorrablót er veisla, þar sem Íslendingar borða hefðbundinn íslenskan mat, drekka brennivín, syngja íslensk lög, kveða vísur og dansa gömlu dansana. Fyrstu þorrablótin voru haldin í kaupstöðum á Íslandi á nítjándu öld. Það var fólk, sem hafði flutt úr sveitunum í kaupstaðina á Íslandi, sem hélt þau. Líklega vildi fólkið fá að bragða matinn, sem það borðaði heima í sveitinni og hitta ættingjanna úr sveitinni. Þorrablótin voru síðan haldin af átthagafélögum, sem vildu minnast heimabyggðarinnar og sveitunganna. Íslendingar erlendis nota þorrablótin til að halda upp á íslenska menningu og borða íslenskan mat.

Þegar Ísland var dönsk nýlenda, var Íslendingum bannað að nota salt. (Annars hefðu þeir getað saltað fisk og selt til annarra landa. Þá hefðu þeir getað grætt eigin peninga og orðið sjálfstæðir.) En Íslendingar notuðu aðrar aðferðir við að geyma mat. Maturinn var reyktur, þurrkaður, súrsaður eða kæstur. Flestir þorramatsréttir eru gerðir með þessum aðferðum.
 

Áður voru engir skorsteinar á eldhúsunum á Íslandi. Maturinn var eldaður á hlóðum. Reykurinn fyllti eldhúsið og fór út um gat á þakinu en var ekki leiddur upp gegnum stromp. Eldhúsið var fullt af reyk. Margar konur urðu blindar um miðjan aldur 
af reyknum. Lambakjöt, bjúgu, rauðmagar og annar matur var hengdur upp í þaksperrurnar og reyktur þar. Hangikjöt er enn talið besti veislumatur á Íslandi. Nú á tímum framleiða Íslendingar reyktan lax í reykhúsum til útflutnings. 
Hangikjöt
Harðfiskur
Harðfiskur er þurrkuð fiskflök 
af þorski, ýsu eða steinbít. Harðfiskurinn er rifinn og borðaður þurr, án þess að vera matreiddur á nokkurn hátt. Oft er borðað smjör með honum eins og með brauði. Unga fólkið á Íslandi borðar líka harðfisk. Hann er seldur í sjoppum og kvikmyndahúsum í plastpokum eins og poppkorn eða sælgæti. Hann er vinsæll þorramatur. Hann er léttur og næringarríkur og er oft notaður sem nesti í ferðalögum á sumrin.
Súrmeti var búið til á þann hátt, að matur var geymdur í tunnu með mjólkursýru. Á þorrablótum eru borðaðir súrir hrútspungar, lundabaggar, blóðmör, lifrarpylsa og annað súrt. Súrhvalur er sérstaklega góður. Það er súrsað hvalspik. Súrmetið var áður geymt í tunnu á bæjunum og borðað í öll mál. Margir íslendingar borða ennþá hafragraut með súru slátri (blóðmör eða lifrarpylsu) á hverjum morgni. 
Hrútspungar
Hákarl
Hákarl er venjulega óætur. En ef hann er grafinn niður í fjörusand í nokkra mánuði yfir veturinn, rotnar hann á sérstakan hátt og fær sterkt bragð, sem minnir á sterkan ost. Það er kallað kæstur eða verkaður hákarl. Íslendingum finnst hákarl góður með brennivíni. Sumir hafa reynt að selja hákarl í Evrópu og kalla hann fiskost (fromage de poisson). Skata er líka kæst. Á Vestfjörðum var siður að borða kæsta skötu á Þorláksmessu (23. desember). 

Það er mjög sterk lykt af kæstri skötu og hákarli. Íslenskir stúdentar erlendis hengja stundum plastpoka út um gluggana sína. Í þeim er þorramaturinn og jólamaturinn. Það er ekki hægt að hafa hann innanhúss eða í kæliskápum í húsum, þar sem annað fólk en Íslendingar býr.

Íslendingar borðuðu áður næstum því allt af sauðkindinni. Vélindu voru fyllt með kjöti og soðin og borðuð í sláturtíðinni eða súrsuð og barkinn var líka borðaður soðinn eða súrsaður. Íslendingum finnast svið góð. 
 
Svið eru lambahöfuð, sem eru sviðin yfir eldi eða með logsuðutæki til þess að brenna burt ullina, og síðan soðin með salti. Mörgum finnast augun best, en mestur matur er í kjömmunum og tungunni. Í tungunni er lítið bein, sem heitir málbein. Ef ómálga barn er á heimilinu á að brjóta það í þrjá hluta. Annars verður barnið mállaust. 
Svið
Rófustappa
Kartöflur

Með þorramatnum er borin fram rófustappa, kartöflujafningur og flatrúgbrauð með smjöri. Það er ekkert grænmeti borið fram með þorramat, það er ekki íslenskur matur. Íslendingafélagið í Amsterdam hélt einu sinni þorrablót og fékk hollenskan kokk til að framreiða matinn. Hann setti fram grænmeti með þorramatnum, og Íslendingunum þótti það hneyksli. Eina grænmetið ða þorrablótum er grænar baunir.
Flatbrauð
Grænar baunir
Brennivín
 Á eftir dansa Íslendingarnir gömlu dansana með harmoníkuundirleik. Það er drukkinn bjór með matnum og brennivín. Þorrablótið stendur oft alla nóttina. 
Á þorrablótum eru haldnar ræður og færð fram skemmtiatriði og leikþættir. Það er sungið mikið af íslenskum þjóðlögum. Margir kunna lögin utanbókar, en það eru líka oft lagðar fram söngbækur á borðin.
Þorri er kaldasti mánuður ársins. Eftir þorrann var oft maturinn búinn og líka heyið handa dýrunum. Síðan gat komið hungursneyð. Mörgum finnst það ef til vill skrýtið, að Íslendingarnir átu allan besta matinn á þorrablótinu og sultu síðan. En þetta getur verið dæmigert íslenskt viðbragð; að éta sig vel saddan áður en hungrið kom. Með því gat maður storkað örlögunum.

 Beygingar
 Þýðingaræfing
 Eyðufylling
 Krossgáta
Á Íslandi eru stundum notuð gömul nöfn á mánuðum: 
  • Gormánuður hefst á laugardag tuttugasta og fyrsta til tuttugasta og sjöunda október
  • Ýlir hefst á mánudag tuttugasta til tuttugasta og sjötta nóvember
  • Mörsugur (hrútmánuður) hefst á miðvikudag tuttugasta til tuttugasta og sjötta desember
  • Þorri hefst á föstudegi í þrettándu viku vetrar, nítjánda til  tuttugasta og fimmta janúar
  • Góa hefst á sunnudegi í átjándu viku vetrar, átjánda til tuttugasta og fjórða febrúar
  • Einmánuður hefst á þriðjudag í tuttugustu og annarri viku vetrar tuttugasta til tuttugasta og sjötta mars
  • Harpa er fyrsti mánuður sumars, hefst fyrsta fimmtudag  eftir átjánda apríl sumardaginn fyrsta
  • Skerpla hefst laugardag í fimmtu viku sumars, nítjánda til tuttugasta og fimmta maí
  • Sólmánuður hefst næsta mánudag eftir sautjánda júní
  • Heyannir (hundadagar) hefjast á sunnudag tuttugasta og þriðja til tuttugasta og níunda júlí
  • Tvímánuður hefst á þriðjudag tuttugasta og annan til tuttugasta og áttunda ágúst
  • Haustmánuður (garðlagsmánuður) hefst á fimmtudag eftir tuttugasta september
Vikudagar:
sunnudagur
mánudagur
þriðjudagur
miðvikudagur
fimmtudagur
föstudagur
laugardagur
Weekdays:
sunday
monday
tuesday
wednesday
thursday
friday
saturday

Orðalisti:

aðferð = method
annarra landa = other countries
annars = else
auga = eye
átthagafélag = heritage society
áður = in old times
á nokkurn hátt = in any way
á þann hátt = in that way
á sérstakan hátt = in a special 
                            way
bannað = forbidden
barki = larynx
bein = bone
bjór = beer
bjúga = sausage
blind = blind
blóðmör = sausage of sheep´s stomachs filled with rye, raisins and sheeps blood (haggis?)
borð = tables
borða = eat
borin fram = served
bragð, bragða = taste, to taste
brauð = bread
brennivín = schnaps
brjóta = break
búið til = made
búinn = finished
býr = lives
dansa = dance
drekka = drink
dýr = animals/ livestock
dæmigert = typical
ef til vill = maybe
elda = cook
eldhús = kitchen
eldur = fire
enn = still
erlendis = abroad
éta = eat
fá = get
ferðalag = trip, travel
fiskflök = fillets of fish
fjörusandur = seabord sand
flatrúgbrauð = flat rye bread 
framreiða = prepare
baked directly on the stove
flestir = most
flutt = moved
fólk = people
framleiða = produce
fyllti = filled up
færa fram = perform
gat = hole
gegnum = through
geyma = preserve
grafinn niður = buried
græða = earn
grænar baunir = green peas
grænmeti = vegetables
gömlu dansarnir = folk dances
hafragrautur = porridge
halda = celebrate
halda upp á = celebrate/ honour
hangikjöt = "hangmeat" 
                 (hanged mutton)
harðfiskur = dried fish
harmoníka = accordeon
harmoníkuundirleikur =
        accomanied by accordeon
hákarl = shark
hefðbundinn  =  traditional
hefðu ... getað= could have
heimabyggð = home parish
heimili = home
hengja upp = hang up
hey = hay
hefst = starts
hitta = meet
hlóðir = open stove
hluta = parts
hneyksli = scandal
hollenskur = dutch
hrútspungur = rams scrotum 
                      with testicles
hungur = starvation
hungursneyð = famine
hvalspik = whale blubber
hverjum = every
innanhúss = indors
Íslendingafélag = Icelandic 
                          society
kaldasti = coldest
kartöflur = potatoes
kartöflujafningur = boiled potatoes with bechamel sauce
kartöflumús = mashed potatoes
kaupstaðir = towns
kjammi = jawbone with cheek
kjöt = meat
kokkur = cook
kveða = make verse
kvikmyndahús = cinema
kæliskápur = refrigerator
kæstur = fermented
lambakjöt = lamb mutton
lax = salmon
leiddur út = chaneled out
leikþættir = short theatre plays
léttur = light
lifrarpylsa = sheep´s stomachs  filled with liver sausage(haggis?) 
líka = also
líklega = probably
logsuðutæki = welding torch
lundabaggi = roll of sheep´s 
                     fat belly muscles
lykt = smell
lög = songs
matur = food
matreiddur = cooked
mál = meal
málbein = speechbone
mállaust = dumb, speechless
mánuður = month
menning = culture
um miðjan aldur = middle aged
mikið = much
minnast = remember
minnir á = reminds of
mjólkursýra = sour milk, 
                      acidophilus
nesti = travel rations, proviant
nítjándu öld = nineteenth century
nokkra = some
nota = use
nú á tímum = nowadays
nýlenda = colony
næringarríkur = nourishing
oft = often
orðið, verða = become
ostur = cheese
ómálga = dumb
óætur = inedible
peningar = money
plastpoki = plastic bag
poppkorn = pop corn 
rauðmagi = 
reykhús = smokehouse
reyktur = smoked
reykur = smoke
reyna = try
réttur = dish
rifinn = torn by hand
rotna = rot
rófa = turnip
rófustappa = mashed turnips
ræða = speech
saddur = fed up
salta = preserve with salt
sauðkind = sheep
selt = sold
sérstaklega = specially
siður = custom
síðan = after that
sjálfstæðir = independent
sjoppa = candy store, 
               small quick shop
skata =
skorsteinn = chimney
skrýtið = strange
slátur = food made of sheep´s 
             intestines
smjör = butter
soðin = boiled
skemmtiatriði = entertainment
sláturtíð = shepp slaughtering period (october)
smjör = butter
steinbítur = 
stendur = lasts
sterkt = strong
storka = defy/ challenge/ 
strompur = chimney
stundum = sometimes
sultu/svelta = starve
sumar = sommer
sungið = sung
súr = sour
súrhvalur = sour whale blubber
súrmeti = sour food
súrsaður = preserved in milk acid
sveitir = countryside
sveitungar = local rural   population
svið = singed head of lamb
sviðin = singed
sælgæti = sweets, candy
söngbækur = songbooks
talið = considered to be
tunga = tongue
tunna = barrel
ull = wool
úr = from
utanbókar = by heart
útflutningur = export
veisla = feast
veislumatur = delicacy
venjulega = usually
vélinda = the food channel in 
               the throat
verkaður = processed
viðbragð = reaction
vinsæll = popular
yfir veturinn = during the vinter
ýsa = haddock
þak = roof
þaksperrur = roof beams
þegar = when
þjóðlög = folk songs
þorrablót = vinter feast
þorramatsréttur = traditional 
   winter feast food
þorskur = cod
þurrkaður = wind dried
ættingjar = relatives
örlög = fate

Öll réttindi áskilin. © Skrudda