HVAÐ FINNST ÞÉR UM LÉTTAR FRÉTTIR? Hjálpaðu okkur að bæta Fjarskólann. Hér getur þú líka séð hvað öðrum finnst.

Í vor ætlar íslenska sjónvarpið að taka þátt í Evrópusönglagakeppninni. Ísland keppir með laginu Birta eftir Einar Bárðarson. En nú hefur komið upp deila um flutning lagsins. Íslenska Útvarpsráðið segir, að það verði að flytja lagið á íslensku. En Bandalag Íslenskra Listamanna vill láta flytja lagið á ensku, því annars muni fáir skilja textann. Það var gert samkomulag um að höfundurinn, Einar, fengi að ráða. Hann vill flytja lagið á ensku. Flest lög í Evrópusönglagakeppninni eru flutt á ensku, og nokkur á frönsku.

Ef lagið verður flutt á ensku, verður það kannski vinsælt erlendis.
Ef lagið verður flutt á íslensku, getur íslenskt mál og Ísland orðið kynnt erlendis.

Hvað finnst þér? Þú getur sagt álit þitt hér!

Við skíðakeppnina í Lahtis í Finnlandi komst upp um marga úrvals skíðamenn, sem höfðu notað lyf til þess að auka getu sína í keppninni. Einn þeirra sagði í sjónvarpsviðtali að þjálfararnir hefú sagt honum að þetta væri allt í lagi. Það væri svo lítil hætta á að þetta kæmist upp. Það var líka óvissa um, hvaða efni væru lögleg og hver væri bönnuð. Það fannst líka taska, sem finnska skíðasambandið átti, sem var full af töflum og blóðugum sprautum.

Finnska þjóðin hefur mikinn áhuga á íþróttum. En nú finnst mörgum Finnum, að skíðamennirnir hafi svindlað og svikið þá. Margir Finnar eru niðurdregnir út af þessu. Stolt þjóðarinnar er sært.

Ef íþróttamaður eflir getu sína með lyfjum, nær hann góðum árangri á stuttum tíma, en verður þreyttari á eftir. Geta hans er ekki meiri, hann hefur aðeins eytt getu sinni hraðar. Það er freistandi að gera þetta, því þeir sem vinna í íþróttum geta fengið mikla peninga. Verðlaunin eru há, og fyrirtæki borga mikið fyrir auglýsingar á búningum og á íþróttavöllum.

En ef íþróttamenn þurfa að nota lyf til þess að vinna, er íþróttin ekki lengur keppni um hver getur hlaupið hraðast eða stokkið hæst. Íþróttin verður keppni um það, hver getur gleypt mest af örvandi lyfjum og stungið sig með flestum sprautum. Hvað finnst þér? (05-02-01)
 

TALÌBANAR VILJA SPRENGJA BÚDDHA Talíbanarnir í Afghanistan ætla að sprengja risastórar Búddhastyttur í borginni Bamyan í loft upp og eyðileggja þær alveg. Önnur styttan er 50 metra há og hin er 34,5 metrar á hæð. Talíbanarnir hafa skotið á stytturnar með byssum og sprengikúlum. Þeir segja að þetta séu skurðgoð og að það sé vilji Guðs að stytturnar verði eyðilagðar. Þeir eru nú að safna sprengiefnum til þess að eyðileggja þær. Þessar styttur eru 2000 ára gamlar og eru friðlýstar. Þær eru merkilegar fornminjar. Flest lönd í heimi hafa mótmælt þessu.  En uppreisnarmaðurinn Massoud í Afghanistan  er undrandi yfir mótmælunum. "Hvers vegna er verið að mótmæla því að styttur séu skemmdar, þegar enginn mótmælir því að Talíbanarnir drepa fólk og kúga?" segir hann. Talíbanarnir eru múslímskir ofsatrúarmenn. Þeir hafa bannað stelpum að ganga í skóla og konum að vinna úti. Nýlega létu þeir drepa tvær konur fyrir það að þær elskuðu aðra menn en mennina sína. (03-03-01)

KÚARIÐA
Kúariða er sérstök tegund af sjúkdómi. Hún stafar ekki af gerlum og ekki af veirum. Hún stafar af litlum efnum, sem eru kölluð príónur. Það er varla hægt að drepa þær, því þær eru ekki lifandi. Þær eru of litlar og einfaldar til þess. Kýr fá kúariðu ef þær borða mænu, merg eða heila úr öðrum kúm, sem eru með kúariðu. Þær geta ekki gengið rétt, og síðan detta þær niður og deyja. Margar kýr hafa fengið kúariðu, vegna þess að bændur í Englandi og öðrum löndum notuðu fóðurmjöl, sem var gert úr dauðum kúm.

Ef menn borða mænu, merg eða heila úr kúm með kúariðu, geta þeir fengið sjúkdóm, sem heitir Creuzfeldt Jacob. Þeir geta ekki hreyft sig rétt og verða að vera í hjólastól. Síðan deyja þeir. Þessi sjúkdómur er hættulegur, vegna þess að það er ekki hægt að lækna hann.

Margt fólk er nú hætt að borða nautakjöt vegna þess að það óttast kúariðu. Sumum finnst öruggast að hætta að borða kjöt og verða jurtaætur. Sala á kjöti í Evrópu hefur minnkað um 30 prósent. Þýska stjórnin ætlar að láta slátra nokkur hundruð þúsund kúm og brenna þeim, vegna þess að kjötið selst ekki. Bændurnir mótmæla og segjast verða atvinnulausir.

Breska blaðið Sunday Times hefur skrifað, að breskur fóðurframleiðandi hafi selt dýrafóður til Íslands. Yfirdýralæknir Íslands ætlar að rannsaka málið. Sauðariðan á Íslandi stafar af príónum úr heymaurum, sem eru í gömlu heyi. (08-02-01)

Síðustu fréttir:
Nú hafa fundist 3 kýr með kúariðu í Danmörku. Grunur er á að ein kú í Svíþjóð hafi fengið kúariðu. Áður hafa þrjár kýr dáið úr kúariðu í Svíþjóð, en því hefur verið haldið leyndu.
(25-02-01) (Byggt á sænska sjónvarpinu)

Gin- og klaufaveiki:
Nú en kominn ný farsótt, sem herjar á kýr, svín og sauðfé í Bretlandi. Það er gin- og klaufaveiki. Hún veldur því að dýrin fá illt í munninn og milli klaufanna og deyja. Menn veikjast ekki í þessari veiki, en þeir geta borið smitið milli dýranna. Þess vegna hefur öllum verið bannað að koma á staði þar sem dýr eru. Mörg þúsund kýr og kindur hafa verið drepnar og brenndar.
(03-03-01)
 

RISAEÐLUR Í PATAGÓNÍU Vísindamenn hafa nýlega fundið stórt svæði í Patagóníu í suðurhluta Argentínu, sem er fullt af risaeðlubeinum. Svæðið er um 300 ferkílómetrar á stærð, og það er fullt af risaeðlubeinum. Þeir hafa þegar fundið 4 tegundir af risaeðlum, sem ekki voru þekktar áður. Það hefur fundist banakringla úr risaeðlu, sem var stærri en nokkurt annað dýr sem hefur lifað á jörðinni. Hún hefur verið  um 9 tonn að þyngd og 40 metra löng.  (25-02-01) (Byggt á sænska textasjónvarpinu)

 

HVAÐ ERU GRÓÐURHÚSALOFTTEGUNDIR?

Flestar lofttegundir sleppa í gegnum sig hitageislum. En sumar lofttegundir sleppa ekki nema lítilli hitageislun gegnum sig. Þær eru kallaðar gróðurhúsalofttegundir. Kolsýra er algengasta gróðurhúsalofttegundin. Hún verður til þegar eitthvað brennur. Þegar við mennirnir og dýrin öndum frá okkur, erum við að blása frá okkur kolsýru. Það er þó ekki mjög mikið. Kolsýra er líka notuð til að gera gosið í gosbrykkjum.

Kolsýran eyðist venjulega aftur, því grænu jurtirnar nota hana til að búa til næringu handa sér.
En síðustu 200 árin hefur orðið til miklu meira af kolsýru en venjulega. Á nítjándu öld varð til mikið af kolsýru, af því að menn notuðu gufuvélar sem gengu fyrir kolum. Á tuttugustu öldinni var brennt miklu bensíni til að knýja áfram bíla. Það er líka til minna af grænum jurtum nú en áður, því eyðimerkurnar hafa stækkað vegna hitans, og frumskógunum er eytt til þess að rækta nautgripi til að búa til  hamborgara. Gróðurhúsalofttegundirnar hafa því aukist mikið.

Sólin hitar upp loftið kringum jörðina, og þessi hiti geislar venjulega aftur út í geiminn. En gróðurhúsalofttegundirnar sleppa ekki lengur út svo miklum hita út í geiminn. Þá verður loftið kringum jörðina heitara, veðrið verður hlýrra, jöklarnir bráðna og það verða meiri rigningar og hvassviðri. Þegar ísarnir á Suðurskautslandinu og Grænlandi bráðna, hækkar í sjónum. Sjórinn hefur hækkað um tuttugu sentímetra á síðustu öld, og því er spáð að hann hækki um hálfan til einn metra á þessari öld. Maldívaeyjar í Indlandshafi, Holland og önnur lág lönd geta sokkið í hafið og London og aðrar hafnarborgir eru í hættu. Jöklarnir á Íslandi eru að hverfa, en gamli miðbærinn í Reykjavík, Eyrin á Ísafirði og aðrir gamlir hafnarbæir á Íslandi eru í hættu.

Það er hægt að minnka gróðurhúsalofttegundirnar með því að minnka útblástur frá bílum og rækta fleiri grænar jurtir. Sameinuðu þjóðirnar hafa haldið alþjóðaráðstefnur til að finna út, hvað hægt er að gera. Síðast var haldin ráðstefna í Kyoto í Japan árið 2000. En þjóðirnar komu sér ekki saman um, hvað átti að gera. Bandaríkin gátu ekki samþykkt að minnka útblástur frá bílum. Um það bil helmingurinn af öllum útblæstri frá bílum í heiminum kemur frá Bandaríkjunum. Það á bráðum að halda nýja ráðstefnu um gróðurhúsalofttegundir. (01-01-01)

Flestir Íslenskir landnámsmenn komu frá Noregi í kring um aldamótin 900. En nú hefur Agnar Helgason, mannfræðingur, fundið út að fimmti hluti (20%) landnámskarla, sem komu frá Noregi, voru ættaðir frá Svartahafi. Annar hópur landnámskarla var kominn af  fyrstu mönnunum í Evrópu, sem komu til álfunnar á steinöld fyrir fjörutíu og sjö þúsund árum. Aðeins 37 prósent landnámskvenna Íslands komu frá Noregi og öðrum Norðurlöndum en 63 prósent þeirra voru ættaðar frá Bretlandseyjum.
Í rannsókninni voru arfgerðir 467 Íslendinga bornar saman við arfgerðir 645 Norðurlandabúa og 1019 Skota og Íra. Fundist hafa tvær arfgerðir sem eru aðeins til á Íslandi og á Suðureyjum. (06-02-01) Byggt á Fréttastofu Ríkisútvarpsins

Hirðingjaþjóðflokkur hefur flutt frá steppunum við Kákasus til Þýskalands og Norðurlanda. Þeir eru kallaðir Æsir. Konungur þeirra, Óðinn, kann margt og er jafnvel talinn göldróttur. Hann er orðinn goð hermanna og víkinga. Æsir hafa orðið vinsæl goð á Þýskalandi og Norðurlöndum. Með sér hafa þeir tvö systkini, sem þeir tóku til fanga á rússnesku steppunni. Þau eru  af öðrum ættflokki, sem heitir Vanir. Systkinin heita Freyr og Freyja, og Germanir trúa því að þau séu frjósemisgoð. Frændi þeirra, Njörður, er orðinn goð sæfara og kaupmanna á Norðurlöndum. (Byggt á Heimskringlu)(01-01-01)

Norðurlandabúar trúðu áður á skíðagoðin og veiðigoðin Ull og Skaði. Þau komust úr tísku þegar frjósemisgoðin Freyr og Freyja komu til Norðurlanda. Norðurlandabúar fóru að rækta jörðina meir en áður og veiðar voru ekki lengur eins mikilvægar.

 Nokkrir Æsir búa ennþá í Kákasusfjöllum og eru kallaðir Ossietar. Vanir hafa líklega búið á rússnesku sléttunni. Orðið "Vanir" getur verið skylt finnska nafninu á Rússlandi, "Vänäjä".
(10-02-01)